Ketensamenwerking: samenwerken over organisatiegrenzen heen
De grote opgaven van deze tijd, de energietransitie, wonen, veiligheid, laten zich niet binnen één organisatie oplossen. Ze lopen dwars door afdelingen, organisaties en overheden. Ketensamenwerking is daarmee geen luxe, maar de norm geworden. En precies daar stokt het vaak.
In dit artikel
Wat is ketensamenwerking?
Ketensamenwerking is het samenwerken van meerdere partijen, afdelingen, organisaties, overheden, leveranciers, die samen een keten vormen richting een gezamenlijk doel. Anders dan bij samenwerking binnen één team, heb je hier te maken met verschillende belangen, systemen, culturen en verantwoordelijkheden. De ‘klant' is een collega van een andere organisatie; het ‘product' een dossier, besluit of dienst dat door de hele keten heen tot stand komt.
Waarom het steeds belangrijker wordt
Maatschappelijke opgaven worden complexer en veranderen sneller. Dat vraagt om opgavegericht werken: kortcyclisch, wendbaar, zonder trage beleidsprocessen of een ‘parafencultuur'. En het vraagt een verschuiving in wat telt, van budgetbehoud en aandeelhouderswaarde naar het creëren van maatschappelijke waarde. Beide kun je alleen waarmaken als de keten als geheel beweegt, niet als iedere schakel zijn eigen stukje optimaliseert.
Een vraagstuk loopt zelden vast binnen een organisatie. Het loopt vast op de naden ertussen, daar waar niemand het geheel overziet.
Waar ketensamenwerking vastloopt
- Silo's over organisaties heen. Elke partij optimaliseert het eigen belang en de eigen KPI's, terwijl de opgave dwars daaroverheen loopt.
- Geen gedeeld beeld. Iedereen ziet een deel van het geheel en denkt dat dat het geheel is.
- Onduidelijk eigenaarschap. Wie gaat er eigenlijk over? In een keten is dat zelden één partij.
- Trage besluitvorming en wantrouwen. Verschillende ritmes, procedures en belangen vertragen, en zonder vertrouwen stokt de uitwisseling.
Zo versterk je ketensamenwerking
- Begin bij een gedeeld beeld. Breng samen in kaart wie er belang heeft en hoe die belangen zich verhouden, een stakeholder map maakt het geheel zichtbaar en opent het gesprek.
- Werk opgavegericht en kortcyclisch. Organiseer rond de opgave in plaats van rond de bestaande structuren; stuur bij in korte cycli.
- Investeer in vertrouwen. De keten beweegt op de kwaliteit van de relaties. Maak belangen bespreekbaar en zoek de win-win.
- Breng de hele keten aan tafel. Niet per organisatie optimaliseren, maar samen kijken, juist de partij die je makkelijk vergeet, blijkt vaak de sleutel.
De rode draad: ketensamenwerking is minder een structuur- en meer een kijk-vraagstuk. Zodra partijen van “mijn stukje” naar “onze opgave” bewegen, ontstaat er beweging. Dat is anders kijken, over grenzen heen.
Beweegt jullie keten als geheel?
Doe de samenwerkingsscan: in 2 minuten een eerste beeld van hoe jij de samenwerking over grenzen heen ervaart, bij beeld, rollen, openheid en tempo, en waar je het gesprek kunt beginnen.
Doe de samenwerkingsscan → Zonder verplichting. Je krijgt meteen een terugkoppeling op maat.Veelgestelde vragen
Wat is ketensamenwerking?
Het samenwerken van meerdere organisaties of afdelingen die samen een keten vormen, om een gezamenlijk doel of maatschappelijke opgave te realiseren die niemand alleen kan oplossen.
Waarom is ketensamenwerking belangrijk voor de overheid?
Complexe opgaven, energietransitie, wonen, schulden, overstijgen de grenzen van één organisatie. Opgavegericht werken vraagt om samenwerking in de keten, gericht op maatschappelijke waarde in plaats van budgetbehoud.
Hoe verbeter je ketensamenwerking?
Begin bij een gedeeld beeld van vraagstuk en belangen (bijvoorbeeld met een stakeholder map), werk kortcyclisch en opgavegericht, en investeer in vertrouwen, door de hele keten aan tafel te brengen.
Verder lezen
Breng in beeld wie er belang heeft.
Handvatten voor betere samenwerking.
Organiseren rond de opgave.