4 april 2017

Vijf lessen die elk bedrijf kan leren van Startup Weekend

We Think Next is als sponsor al een aantal jaar betrokken bij het Startup Weekend in Groningen. Nu zijn we ook trotse mede-organisator van de eerste editie in Friesland. We zijn fan van het Startup Weekend en niet zo’n beetje ook – want het evenement is niet alleen enorm leerzaam voor de deelnemers, als bedrijf kan je er ook veel van leren.

Het eerste Startup Weekend Leeuwarden was in het laatste weekend van maart 2017 een flink succes. In het karakteristieke De Kanselarij werkten 77 deelnemers verdeeld over 13 teams ideeën uit tot businesses. We Think Next is trots mede-oprichter van het evenement.

Tijdens Startup Weekend worden ideeën in 54 uur tijd uitgewerkt tot een business. Maar aan de start van het evenement vrijdagavond, weten de deelnemers nog vrij weinig. Niemand weet welke ideeën gepitcht gaan worden en welke ideeën worden uitgewerkt. Laat staan welke drie uitwerkingen en eindpresentaties zondagavond in de prijzen zullen vallen.

Aan de start van het Startup Weekend weten deelnemers één ding wel: er volgt een 54 uur durend verblijf buiten de eigen comfortzone.
Klinkt eng? We zien steeds weer wat zo’n weekend kan opleveren. Elke keer zorgt deze snelkookpan voor fantastische resultaten. Deze vijf zaken vallen ons op aan elk Startup Weekend, stuk voor stuk geweldige lessen voor jouw bedrijf.

Gemotiveerde mensen, dáár drijf je op

Wat er gebeurt tijdens Startup Weekend: Bij het samenstellen van de teams vrijdagavond, kennen mensen elkaar niet. Alleen op basis van de kleur van het t-shirt is het mogelijk om de verschillende deelnemers van elkaar te onderscheiden. De kleur van het shirt geeft aan of iemand een business-persoon, een maker/ programmeur of een ontwerper is.
Tijdens de eerste teamvergadering ontdek je dat een kleur ook maar een kleur is. Mensen komen met hun eigen motivatie. De programmeur wil graag een andere webtaal leren en de designer wil zich specialiseren in klantresearch. Het mooie is dat niemand de ‘macht’ heeft om dat een ander te verbieden. Iedereen kan volop bezig met zijn passie dit weekend. En dat merk je. De drive is meteen out of this world. Iedereen heeft er zin in, wil er iets van maken en draait met gemak absurd lange dagen.
Wat bedrijven kunnen leren: Omdat mensen niet met elkaar samenwerken op basis van hun achtergrond maar op de eigen motivatie, nemen ze elkaar mee in hun enthousiasme. De kwaliteiten van de anderen komen in no time aan het licht. Stel jezelf de vraag: Hoe vaak kijken we vooral naar ‘de kleur van het shirt’ in mijn organisatie? De persoonlijke motivatie en daarbij loskomende kwaliteiten van mensen, dáár drijf je op.

Zó krijg je antwoord op de ‘why’

Wat bedrijven doen: Simon Sinek is een van dé managementgoden van de laatste jaren. Zijn methode ‘Start With Why’ zet bedrijven wereldwijd op scherp door ze de vraag te stellen: waarom ben je er als bedrijf? Denk voortdurend aan het grote plaatje met de ‘why’ in het achterhoofd en je neemt belangrijke bedrijfskeuzes eenvoudiger en met meer focus.
Prachttheorie. Maar de praktijk is vaak anders, de managementlaag plant even een heidagje, er wordt een nieuwe visie gepend en de werkvloer mag daar vervolgens aan snuffelen op intranet. Het gevolg: geen draagvlak in de organisatie, nul effect.
Wat je kan leren van Startup Weekend: De ideeën waar groepen mee aan de slag gaan, zijn zó vers dat de teamgenoten vaak met elkaar botsen. De een vindt dat, de ander had het zo bedacht. Gelukkig is er dan altijd iemand die de troepen bijeenroept. Wáárom hadden we dit idee? Wáárom is dit beter dan de concurrentie? Wáárom gaat de klant ons product omarmen? Het team kan alleen verder met elkaar als er gezamenlijk antwoord wordt gegeven op deze vragen. Dit is een torenhoge opbrengst: omdat iedereen heeft meegedacht over de antwoorden, staan de neuzen dezelfde kant op en is het streven hetzelfde.
Collega’s topdown uitleggen waar het naartoe gaat met het bedrijf en de keuzes die worden gemaakt? Nee: laat ze het voélen. Beantwoord why-vragen bedrijfsbreed. Pittige sessies? Kan maar zo! Maar ze leveren nog véél meer op.

Feedback is gratis en pijlsnel

Wat er gebeurt tijdens Startup Weekend: Hoe goed je ‘why’ ook is: ziet jouw doelgroep het ook zo? In een Startup Weekend doen teams niet anders dan feedback vergaren. Elk idee gaat door de gehaktmolen. De problemen, ideeën en mogelijke oplossingen worden direct getoetst bij de doelgroep. ‘Get Out of The Building’ is het motto: ga het gebouw uit, vraag het na op straat, bel personen of maak een vragenformulier en verspreid dat op sociale media. Definieer wie van je ondervraagden in je doelgroep valt en hoe die personen reageren op je idee. Niet goed genoeg? Terug naar de tekentafel!
Feedback is héél snel te verkrijgen, kost geen cent en is absoluut noodzakelijk. Want als je doelgroep het geen goed idee vindt, dan vindt de markt dat al helemaal niet.
Wat bedrijven kunnen leren: Eens per jaar een kostbaar marktonderzoek? Startup Weekend-teams weten wel beter. Onderzoeken – testen – bijschaven; onderzoeken – testen – bijschaven. Het kan niet effectiever.

Weg met de pizzasessie-brainstorm!

Wat bedrijven doen: Wat doe je als bedrijf als je wilt verbeteren of vernieuwen op een punt, maar je weet nog niet precies hoe? Precies. Je belegt een brainstorm. Een pizzasessie, omdat het dan pas ‘echt loskomt’.
Maar de brainstorm komt niet los. Van de tien man nemen maar drie echt het woord. De drie die stiekem van tevoren al een idee hadden en er na de brainstorm ook gezamenlijk weer mee doorgaan. Ze smeden best iets moois, daar niet van, maar de stille en onuitgenodigde mensen voelen zich gepasseerd als het idee wordt uitgewerkt. Het idee landt verkeerd of niet.
Wat je van het Startup Weekend kan leren: De post-it’s en stiften op tafel, het whiteboard en anders wel de coach maken het duidelijk: brainstormen doe je met zijn allen en hardop. Notuleren wordt gezamenlijk gedaan op het bord. Vanaf de eerste sessie staan ideeën, vragen en to do’s er met gekleurde post-it’s op. Iedereen kan ze toevoegen, weghalen en aanvechten. Iedereen ziet wat er gebeurt.
Het whiteboard is het centrale punt. Momentje van bezinning? Even samen kijken naar het bord – even checken of alles nog klopt. Ideeën hardop delen en aan de kaak blijven stellen, levert een enorm pak inspiratie en energie op. Binnen een team supergemotiveerde mensen is alles een brainstorm.

Onder druk gaat alles stuk

Wat er gebeurt tijdens Startup Weekend: Als je in tweeënhalve dag een business moet hebben staan, staat de druk flink op de ketel. Dat merk je ook. Ideeën gaan in het weekend gemakkelijk twee keer over de kop. De doelgroepbepaling, de designs, het slimste verdienmodel? Onder druk gaat alles stuk. Niks is heilig.
Is aan het eind van Startup Weekend een idee echt omgetoverd tot een volledig bedrijf? Nee, maar de voortgang is geweldig. De haalbaarheid is getoetst, aannames zijn verruild voor feiten, en het idee is niet langer een idee, maar een werkelijkheid.
Wat bedrijven kunnen leren: Dat de grootste les van Startup Weekend niet de uitwerking van het idee is. De grootste les is dat de programmeur die beroepsmatig elke keer dezelfde code klopt, een creatief wonder blijkt te zijn. Dat de designer die slechts kleuren op elkaar afstemt nu plots een visionair product marketeer blijkt.
Dat is wat het met mensen doet als je ze vol de ruimte geeft om te excelleren op hun eigen motivatie. Geen topdown-orders, geen brainstorms waarin ze worden overschreeuwd, geen ‘werken onder de baas’. Maar met zijn allen vol passie naar hetzelfde, gemeenschappelijke doel toe werken.
Na een Startup Weekend is niemand moe. De inspiratie en het vertrouwen overheersen. De energie speelt weken door, de ervaring levenslang.

Vijf vlammende voorbeelden

De schrijver van dit stuk, Bart Breij, was een van de juryleden in Leeuwarden. Dit zijn de drie prijswinnaars van het evenement en zijn persoonlijke favorieten:
+ TATU – Een app waarin mensen tatoeëerders kunnen opzoeken op prijs/kwaliteit en een tekening van een gewenste tattoo kunnen uploaden, waarna tatoeëerders zich kunnen aanbieden om hem te zetten.
+ Ampersand – Een digitale plaats voor vragen en antwoorden binnen een bedrijf. Klinkt simpel en is het ook. De focus maakt het handiger dan chatapps of e-mail.
+ Bed & Festival – Weg met de kleffe tentjes en wachtrijen voor de douche. Een festival maakt dadelijk een Bed & Festival-pagina aan, omwonenden kunnen hun bed aanbieden, festivalgangers er comfortabel slapen.
+ Story Farm – Interactieve voorleesboeken die laaggeletterdheid tegenaan. Verhalen worden aangedragen door hobbyisten; de populairste worden uitgewerkt door het team.
+ Vette Vegan – Een vermarktbare vegan fastfoodhap voor in de snackbar en in het uitgaansleven, voor veganisten en vegetariërs. Een gat in de markt en niet onbelangrijk: met behulp van een chefkok in het weekend ook meteen lekker.
Toe aan de energie van zo’n weekend? Een echt succesvol vernieuwingsproces? Een stappenplan om echt verder te komen? We helpen ook jouw bedrijf graag met een innovatieplan voor processen en sessies die méér opleveren.

Bart Breij blogt elke maand voor We Think Next en beleefde in Leeuwarden zijn zesde Startup Weekend. De eerste als jurylid en prijs-uitreiker.